Skip to content
English French German Italian Polish Portuguese Russian Spanish Irish
Prawa ucznia Utwórz PDF Drukuj Wyślij znajomemu
Obowiązujący system prawny szczegółowo określa prawa dziecka, w tym także prawa dziecka w systemie edukacji. Są one ujęte w kontekście międzynarodowych i krajowych systemów ochrony praw człowieka - preambuła do ustawy o systemie oświaty zawiera odniesienie do Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz do Konwencji o Prawach Dziecka. Współpracują one z zaleceniami Komitetu Ministrów Rady Europy - o nauczaniu i pobieraniu nauki w zakresie praw człowieka w szkołach. W zaleceniach tych czytamy między innymi: Nauczanie praw człowieka w szkołach ma na celu doprowadzenie do zrozumienia takich pojęć, jak: sprawiedliwość, równość, wolność, pokój i demokracja. Zrozumienie to winno być przeżyciem intelektualnym i bazować na doświadczeniu i uczuciach.

W szkolnych programach nauczania problematyka praw ucznia wchodzi w zakres wielu przedmiotów. Rozporządzenie ministra edukacji z 15.II.1999 stanowi, że:
  • wychowanie do życia w społeczeństwie już w szkole podstawowej zawiera treści prawa i obowiązki obywatelskie
  • w gimnazjum wśród zadań szkoły wymieniona jest pomoc w rozpoznawaniu własnych praw i obowiązków oraz ukazywanie praktycznych zastosowań i procedur demokratycznych w społeczności szkolnej
  • jednym z zadań liceum jest ukazanie uczniom wzorca państwa prawnego, funkcjonującego na podstawie mechanizmów demokratycznych.

Konkretne zapisy dotyczące praw uczniów w szkole winny być, zgodnie z rozporządzeniem ministra edukacji narodowej z dnia 15 lutego 1999 roku w sprawie ramowego statutu publicznej szkoły sześcioletniej i publicznego gimnazjum, zapisane w statucie szkoły. Paragraf 18 ramowego statutu mówi bowiem, że statut szkoły określa szczegółowe zasady przyjmowania uczniów do szkoły oraz ich prawa i obowiązki.

Prawa ucznia a Konwencja o Prawach Dziecka:


Prawa ucznia, a zatem dziecka, mają swe zaczątki w poszczególnych przepisach Konwencji o Prawach Dziecka. I tak:

1)    Prawo dzieci do nauki (art. 28 Konwencji) po wprowadzeniu w Polsce reformy edukacji realizowane jest poprzez obowiązek szkolny nauczania powszechnego na poziomie szkoły podstawowej i gimnazjum z równoczesnym założeniem otwartości i ogólnej dostępności do wyższych poziomów kształcenia.
2)    Oświata stara się także wprowadzać udogodnienia dla dzieci i młodzieży o specjalnych potrzebach edukacyjnych, co zapewnia przestrzeganie art. 23 Konwencji także na polu edukacji.

W celu systemowego wspomagania dziecka w jego rozwoju przewiduje się stworzenie odpowiednich warunków organizacyjnych do:
•    wczesnego i systematycznego diagnozowania dzieci dla ustalenia korzystnych dla ich rozwoju form wspierania
•    orzekania oraz wskazania placówek, które potrafią wspomagać rozwój dziecka, edukując i wychowując optymalnie do jego potrzeb i możliwości: przedszkola integracyjne, klasy zerowe prowadzone w systemie integracyjnym, przedszkola specjalnt itd.
•    monitorowania realizacji obowiązku szkolnego
•    udzielania pomocy rodzinie dziecka zagrożonego ryzykiem nieprawidłowego rozwoju
3)    Każde dziecko ma prawo do pomocy w nauce. Formy opieki i pomocy uczniom, którym z przyczyn rozwojowych, rodzinnych lub losowych potrzebne jest wsparcie, winny zawarte być w statucie każdej szkoły. Istniejący system oświaty stara się także stwarzać pewne mechanizmy organizacyjne i finansowe, które pozwolą pomóc rodzinie w pełnieniu jej funkcji opiekuńczych i wychowawczych (por. art. 18 ust. 2 Konwencji).

4)    Jednym z najważniejszych zadań szkoły jest przekazanie dzieciom i młodzieży wiedzy o prawach człowieka oraz zasadach funkcjonowania społeczeństwa w demokratycznym państwie. Prawo dziecka do wiedzy o własnych prawach zagwarantowane jest w art. 42 Konwencji: Państwa - Strony zobowiązują się do szerzenia informacji o zasadach i postanowieniach niniejszej konwencji zarówno wśród dorosłych, jak i dzieci, wykorzystując do tego celu będące w ich dyspozycji środki. Problematyka praw człowieka, dziecka, ucznia w szkolnych programach nauczania wchodzi w zakres wielu przedmiotów i ścieżek międzyprzedmiotowych.

5)    Szkoły zapewniają także wykonywanie art. 12 i 13 Konwencji, stwarzając uczniom możliwość wyrażenia własnych poglądów, a nawet kształtowania oblicza szkoły poprzez samorządność uczniowską. Organy samorządu są jedynymi reprezentantami ogółu uczniów. Samorząd może przekazać radzie szkoły, radzie pedagogicznej oraz dyrektorowi wnioski i opinie we wszystkich sprawach szkoły.

6)    Polskie prawo oświatowe zapewnia członkom mniejszości narodowych na terenie przedszkoli i szkół odpowiednie warunki, by mogli oni właściwie kształtować swą tożsamość narodową i religijną, a także poznawać kulturę i historię swego narodu, do czego zobowiązuje art. 30 Konwencji o Prawach Dziecka.

7)    Ustawa zobowiązuje szkoły publiczne do organizacji nauki religii na życzenie rodziców, bądź w szkołach ponadpodstawowych - także samych uczniów, co zapewnia właściwe wykonanie art.14 Konwencji.


Prawa i obowiązki ucznia w statucie II LO:

PRAWA I OBOWIĄZKI UCZNIA/SŁUCHACZA
(fragment § 15. Statutu Szkoły)
1.    Statut szkoły określa prawa i obowiązki ucznia/słuchacza.
2.    Prawa i obowiązki ucznia zgodne są z Konwencją o Prawach Dziecka.
3.    W naszej szkole uczeń ma prawo do:

  1. znajomości swoich praw w szkole dostępu do wiedzy na ich temat
  2. równego traktowania wobec prawa szkolnego
  3. swobodnej wypowiedzi, wyrażania własnych poglądów, w szczególności dotyczących życia szkoły bez naruszania godności osobistej drugiego człowieka
  4. poszanowania swojej godności osobistej oraz do kulturalnego traktowania przez wszystkich pracowników szkoły
  5. otrzymywania rzetelnej informacji dotyczącej funkcjonowania i organizacji szkoły
  6. jawnej, sprawiedliwej i przeprowadzanej na bieżąco oceny swego stanu wiedzy i umiejętności
  7. swobody myśli, sumienia i wyznania
  8. uzyskiwania informacji z różnych źródeł oraz ochrony przed szkodliwymi informacjami
  9. ochrony przed wszelkimi formami przemocy fizycznej bądź psychicznej
  10. udziału w wybranych przez siebie zajęciach pozalekcyjnych, kół zainteresowań, imprezach szkolnych i działalności w pozaszkolnych organizacjach społecznych (z wyjątkiem organizacji szkodliwych wychowawczo np. sekty)
  11. udziału w wycieczkach (§20 pkt.12)
  12. uczestniczenia w życiu kulturalnym i artystycznym organizowanym przez szkołę
  13. reprezentowania szkoły w konkursach, zawodach, przeglądach i innych imprezach
  14. korzystania z pomocy stypendialnej bądź doraźnej, zgodnie z odrębnymi przepisami
  15. korzystania z poradnictwa psychologicznego i pedagogicznego oraz zawodowego
  16. wypoczynku i czasu wolnego (do odpoczynku w przerwach międzylekcyjnych, w okresie przerw świątecznych i ferii wolnych od pisemnych prac domowych)
  17. wpływania na życie szkoły przez działalność samorządową oraz do zrzeszania się w organizacjach działających w szkole
  18. przedstawiania wychowawcy klasy, Dyrektorowi Szkoły i innym nauczycielom swoich problemów oraz uzyskania od nich pomocy, odpowiedzi, wyjaśnień przy zachowaniu tajemnicy spraw osobistych, rodzinnych i koleżeńskich.
4.    Przywileje, które posiadają uczniowie w naszej szkole
  1. zwolnienie z wszelkich form weryfikowania wiedzy (oceniania) zgodnie z ustaleniami zawartymi w regulaminie WSO
5.    Tryb odwoławczy w przypadku nieprzestrzegania praw ucznia
  1. w przypadku stwierdzenia przez ucznia naruszenia praw wynikających ze statutu szkoły i obowiązujących w szkole regulaminów  może on złożyć skargę w terminie 7 dni
    a) do wychowawcy klasy – ustnie (wychowawca dokumentuje zgłoszenie)
    b) do pedagoga szkolnego – ustnie (pedagog dokumentuje zgłoszenie)
    c) do Dyrektora szkoły – pisemnie
    d) do Rzecznika Praw Ucznia
  2. rozstrzygnięcie skargi musi nastąpić w ciągu 7 dni od daty jej złożenia w formie pisemnej
  3. na skargę uzasadnioną jak również bezzasadną udziela się, w terminie 7 dni od daty jej złożenia, wyczerpującej odpowiedzi wskazując jednocześnie czas i organ odwoławczy.

Jeśli uważasz, że łamane są Twoje prawa możesz skorzystać z pomocy wychowawcy, dyrektora lub pedagoga szkolnego. Jeśli jesteś osobą niepełnoletnią możesz skorzystać z pomocy Rzecznika Praw Dziecka lub z ogólnopolskiego bezpłatnego numeru telefonu zaufania dla dzieci i młodzieży 116111, a także z bezpłatnej infolinii Sznupka 0900222315

 

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »

Gimnazjum

strona www Gimnazjum Dwujęzycznego nr 18 w Rybniku:

g18.rybnik.pl

Zamów biuletyn






Logowanie






Hasło?